Goran ve Karin İsveç’te yaşıyorlar. Kitapla, arşivle yakından ilgileniyorlar. Kürt Kütüphanesi kurmaya çalışıyorlar. “Sara Distribution”, Goran’ın, 1987 de kurduğu, bugüne kadar geliştirdiği “Kürt Kitabevi”nin adıdır.
Kitapla, kitaplıkla ilgilendikleri için, Goran’la tanışmamız kolay oldu. İnternet aracılığıyla zaman zaman haberleşiyoruz. 2007 sonlarındaki bir yazışmamızda, Goran bana, “İsmail Ağabey, bende fazla olan bazı kitaplar var. Türkçe kitaplar. Çoğu da Türkiye’de basılmış. Eğer istersen bu kitapları koli yapıp sana göndereyim” dedi. Goran, kitapla, dergiyle, arşivle ilgili olduğumu biliyor. Yurt dışından Türkiye’ye kitap kolisi göndermenin çok zahmetli bir iş olduğunu biliyordum. Bu bakımdan, “zahmet olur” diye karşı çıktım. Fakat Goran ısrar etti. “Zahmet olmaz, hemen bir koli kitap göndereyim İsmail ağabey, bende bu kitaplardan fazla var. “ dedi. Birkaç gün sonra da göndereceği kitapların listesini gönderdi.Bu kitaplardan bazıları şunlar:
Bekir Özgen, Düşünce, Özgürlük, Laiklik; Julius Fowles, Darağacı Önünde; Abdülkadir Budak, İmzası Gül; Hıfzı Topuz, Konuklar Geçiyor; Ayhan Aktar, Kapitalizm, Az Gelişmişlik ve Türkiye’de küçük Sanayi; İskender Özturanlı, Barış ve Özgürlük; Agathe Cristie, Doğu Ekspresinde Cinayet; Korkut Boratav, İktisat ve Siyaset Üzerinde Aykırı Yazılar; Arif Baş, Köy Enstitüsü Yıllarımla Anılarım; Hraçya Koçar, Özlem; Erhan Bener, Bürokratlar I; Vedat Günyol, Orman Işırsa; Ruhi Su’ya Saygı; Çağlar Keyder, Dünya Ekonomisi İçinde Türkiye (1923-1928); Refik Durbaş, Menzil; Cemil Meriç, Bu Dünyanın Eşiğinde; Doğu Perinçek, Stalin’den Gorbaçov’a; Aziz Nesin, Nah Kalkınırız; Muammer Yaşar, Paşalar Politikası…
Bunlar gibi 80’e yakın kitap. Bu kitaplar arasında, Naci Kutlay’ın, İttihat-Terakki ve Kürtler, Hasan Yıldız’ın, Aşiretten Ulusallığa Doğru Kürtler; Kürt Solu Tartışıyor; Ekrem Cemil Paşa’nın, Muhtasar Hayatım, Medeni Ferho’nun Mapusluk Yıllarım; Selahattin Çelik’in Ağrı Dağı’nı Taşımak, Edip Polat’ın, Devletsiz Ülkeden İzdüşümler… gibi kitapları da var. Listede, İsmail Beşikçi’ni, Almanca’ya çevrilen bir kitabı da görülüyor. Ayrıca iki Almanca kitap daha var. Listede birkaç tane de Kürtçe kitap var. Goran, 19 Ocak 2008’ de gönderdiği e-postada, kitapların listesini bu şekilde belirtmişti. Goran bir adres vermemi, kolinin bu adrese gönderileceğini belirtiyordu. Bir arkadaşımın yayınevini adres olarak gösterdim.
Goran, kitap kolisinin 8 Şubat 2008 de İsveç’te postaya verildiğini belirten bir e-posta daha gönderdi. “Bu koli eline geçince sana başka koliler de göndereceğim” diyordu. İsveç’ten Türkiye’ye kitap kolisi göndermekle ilgili bu olgulara kısaca değinmeyi, süreci ana hatlarıyla dile getirmeyi yararlı görüyorum.
1.19 Şubat 20008’de, PTT’den, “Gümrüklü maddeler haber kağıdı” aldım. Haber kağıdında, İsveç’ten bir koli geldiği, kolinin ağırlığının 14 kilo 500 gram olduğu belirtiliyordu. Koliyi kısa zamanda almam isteniyordu.
2.Gümrüklü maddeler, Yenimahalle girişinde, Eşref Bitlis Caddesi’ndeydi. Posta İşleme Merkezi’nin bir bölümüydü. 22 Şubat’ta buraya gittim. Koli benim huzurumda açıldı. Memurlar, “kitapları emniyete göndereceğiz, sakıncalı olup olmadıkları incelenecek” dediler. “Telefonunuzu bırakın, neticeyi bildiririz.” Telefon numarasını bıraktım, oradan ayrıldım. Orada ayrılınca Goran’a, bir e-posta gönderdim. Ogün olanları kısaca anlatarak, yeni bir koli daha göndermemesini rica ettim. Bu bölümlerde iş takip etmenin çok zor olduğunu belirtmeye çalıştım.
3. İki hafta kadar sonra, Posta İşleme Merkezi, Gümrüklü Maddeler bölümü beni aradı. İncelemeni yapıldığını söyledi. Gittim. Görevliler, iki kitabın yasak kapsamına girdiği için emniyet tarafından alındığını, geriye kalanların bana verilebileceğini söylediler. “Fatura ibraz edin, gümrük vergilerini ödeyin, koliyi alın” dediler.
Kitapların armağan olduğunu, bunun için fatura falan olmadığını anlatmaya çalıştım. “Bu malları İsveç’deki bir şirketten, yayıneviniz adına istemişsiniz, fatura olmalı, fatura yoksa, İsveç’deki şirketten isteyin” dediler. Yayınevim, şirketim falan olmadığını, bir arkadaşımın yayınevini adres olarak gösterdiğimi anlatmaya çalıştım. Fatura konusunda ısrarlı oldular. “Faturayı ibraz edin, gümrük vergilerini ödeyin, koliyi alın…”
4. Fatura gösteremeyeceğimi, İsveç’ten de isteyemeyeceğimi söyledim. “O zaman kitap kolisi İsveç’e geri gönderilsin” dedim.
5. “Koliyi geri gönderemeyiz, çünkü içinden iki kitap eksik. Onlar emniyette. Onları geri isteyemeyiz” dediler. Benim için çok zor sıkıntılı bir durumdu. Birbuçuk saate yakın bir süre orada kaldım. Müdürlere danıştılar, başka görevlilere sordular. “İki kitabın, inceleme sonunda emniyet tarafından alındığını biliyorum, bu konuda imza da olabilir. Böylece koli geri gönderilebilir” dedim. Oradaki bazı görevlilerinde yardımıyla, gümrüklü maddeler evrakının birinin arkasına, “İki kitap, inceleme sonunda, yasak kapsamında görülerek emniyet tarafından alınmıştır” ibaresini yazarak imzaladım.
Koli, İsveç’e, Goran’a geri gönderilecek. Posta İşleme Merkezi’nde Gümrüklü Maddeler bölümünde birbuçuk saat kadar kaldım. Sözünü ettiğim imzadan sonra oradan ayrıldım. Olup bitenleri Goran’a kısaca bildirdim.
6. 14 Nisan 2008 de, Goran’dan e-posta aldım. Kolinin İsveç’e geri geldiğini, postaneden aldıklarını söylüyor. Bir kitap kolisi, iki aya yakan bir süre, İsveç-Türkiye arasında seyahat etmiş oldu.
xxx
Bana kolinin verilmesi çok makul bir olaydı. Fatura istemeden, gümrük vergilerinden söz etmeden bir koli kitabın verilmesi yanlış bir iş olmazdı. Çünkü bu kitaplar armağandı. Kitaplar özel kütüphaneye konulacaktı. Armağan için fatura istemek doğru değildi. Bu çok makul işin olumlu sonuçlanmaması benim için bir hüzündür. Türkiye için ise şüphesiz olumsuz bir durumdur. Bana bu koli verilmedi, ama, araya bir kişi koyarsanız, bu gibi kurumlarda, yanlış işleriniz, yanlış istemleriniz bile olumlu sonuçlanabiliyor.
Türkiye, demokratik bir devlet değil. Buna rağmen demokratik ilkelerin egemen olduğu Avrupa Birliği’ne katılmak istiyor. Bunun için, Avrupa istedi diye, bazı demokratikleşme paketleri hazırlıyor. Yürekten bir istek olmadığı için, zihniyet değişmediği için, bunlar da demokratikleşmeyi sağlayamıyor. Demokratikleşmeyse, paketlerle, gerçekleştirilecek bir süreç değildir. Demokratikleşme, köklü bir zihniyet değişikliğini devlet ve hükümet yönetim kademesinde ve toplumda, demokratik bir zihniyetin gelişimini gerekli kılar. Buysa, Türkiye’ye çok uzaktır. Demokratikleşememenin en önemli nedeni, Kürt sorunu konusunda demokratik bir zihniyete, sağlıklı bir zihniyete sahip olamamaktır. Türkiye’nin yönetim kademesinde birinci derecede belirleyici ve yönlendirici olan asker-üniversite-yargı ittifakı, Kürt sorunu konusunda demokratik bir zihniyete, sağlıklı bir zihniyete sahip değildir. Bu ittifak, sorunu, bastırmadan ve kök kazıyarak çözümden yanadır. Bu süreçte, Avrupa’nın, Avrupa devletlerinin iki yüzlü politikalarına da değinmek gerekir. Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi gibi kurumlar, “teröre karşı çıkıyorum” diye, devlet terörüne sınırsız destek vermekte, Kürtlere yapılan baskıları hoş karşılamaktadır. Kürtler, Kürt toplu olmaktan doğan haklarını elbette, isteyecekler, savunacaklardır. Öyle bir istemin baskı altında tutulduğu bir yerde demokrasi yeşeremez, gelişemez.
Yazdırılabilir Sayfa