Zaman kavramıyla kaydırak oynadığınız olur mu hiç? 2005 yılını yaşarken, 3000’i düşünmek mesela… Yüz yıl sonraki İstanbul’u hayal etmek mesela… Ya da daha mütevazı bir dilimde gezinmek…Yirmi ile elli yıllık yelpazeleri sallamak…

Ne yazık ki, günü yaşamak dışında zamanın geniş koltuklarında sallanamıyoruz. Elime Aykut Göker ile Musa Özdemir’in yazdığı ve tarım sektöründeki gelecek on yıl içindeki trendleri analiz eden bir rapor geçti. O raporun “teknoloji” ile ilgili bölümünü aynen yayımlıyorum. Bakalım, şayet kendi kendinizle bir zaman oyunu oynamaya kalksaydınız, tarımın bu kadar kısa bir dönemde hangi noktaya geleceğini hayal edebilir miydiniz? Üstelik bunlar hayal değil, fiilen gerçekleşen bir gidişat…

Dışsal korunmadan içsel korunmaya…
Bitki ve hayvan yetiştiriciliğinde ve ıslahında bitki ve hayvanları, kimyasal ve fiziksel yöntemlerle dış etkenlere karşı koruma yaklaşımı verimi, bitki ve hayvanların özelliklerini uyarlayarak dış etkenlerden (hastalıklar, kuraklık ve tuz gibi) korunmalarını sağlama yaklaşımını bırakacak. Bunun sonucunda pestisitlerin kullanılmasında azalma ve tarımın verimliliğinde yükselme olacak. Bu alanda önümüzdeki on yılın içinde daha çok genetik mühendisliği ve klonlamaya dayalı önemli gelişmeler bekleniyor. Ama aynı zamanda geleneksel ıslah tekniklerine dayalı olarak da bitki ve hayvanların hastalık, kuraklık ve tuza karşı direnci artırılabilir. Önümüzdeki beş yılda bu alanda sonuçların alınması bekleniyor.

Kitle yaklaşımından kitle-minyatürizasyonuna...
Tarım ve hayvancılıkta geleneksel üretim yönetiminde, bitki ve hayvan grupları üzerinde odaklanılır. Önümüzdeki on yıl içinde bitki ve hayvanları tek tek ele alan yaklaşım öne çıkacak. Kitle-minyatürizasyonunu sağlayacak, küresel konumlandırma sistemleri (Global Positioning System) robotik ve biyosensörlere dayalı hassas tarımsal üretim teknikleri yardımıyla, her kök bitki ya da her baş hayvan bazında besleyici madde, su ve enerji kullanımı optimize edilebilecek. Bu yüksek teknolojili mikrosistemler, muhtemelen 2005-2010 yılları arasında ortaya çıkacak.

Tarımsal girdilerde kimyasallardan biyolojiklere…
Tarımda kullanılan gübre, pestisitler, ambalaj malzemeleri ve benzer ürünler genellikle kimyasal kökenlidir. Gelecek on yılda biyolojik kökenli olanlara doğru bir kayma olacak. Ekosistemin bozulmasını azaltan, biyoçözünür pestisitlerin kullanımı beş yıl içinde yaygınlaşacak. Biyoçözünür kapların ve ambalaj malzemelerinin kullanımı 2005’ten sonra yaygınlaşacak. 2010 yılından sonra tarladaki yabani bitkileri ayıklayan robotların geliştirilmesi mümkün olacak ve böylece bu tür otları yok etmek için kullanılan kimyasallara gerek kalmayacak.

Yerel olarak fiziki izlemeden uzaktan algılamaya…
Ekolojik kaynakların yönetim ve değerlendirmesinde dikkatler kaynak kullanımı ve ekosistemin bunu telafi etmesi arasındaki dengenin korunması üzerine odaklanacak. Buna imkân sağlayacak önemli teknolojik gelişme, kısa ve uzun dönemdeki çevresel değişiklikleri uzaktan algılama yoluyla izleyen ve değerlendiren küresel izleme sistemleridir (uydu çözümleri, coğrafik enformasyon sistemleri v.b.). İleri düzeydeki küresel ve bölgesel hava tahmin sistemleri 2010 yılından itibaren, çiftçilerin hava şartlarındaki değişimleri çok önceden görebilmelerini sağlayacak. Yapay zeka ile donatılmış küresel izleme sistemleri ve görüntü işleme donanımları yardımıyla toprak yönetiminde sulara karışan yabancı madde oranları ve erozyonun azaltılmasında önemli ilerlemeler sağlanacak. Bu sistemler, karşılaşılan sorunun çaresini de gösterecek. Bu sistemler muhtemelen 2010 yılından sonra optimal olarak kullanılabilecek.

Alt sistemlerin optimizasyonundan bütünsel bir uyumlulaştırmaya…
Kaynak kullanımı optimizasyonunda bugün odaklanılan nokta, tarımsal üretim sisteminin alt sistemleridir. Enformasyon ve telekomünikasyon teknolojilerindeki gelişmeler, üretim zincirinin halkaları arasında iletişimi ve işbirliğini teşvik edecek. Bu gelişkin teknolojiler ve uzman sistemler, işletmelerin tümleşik karar oluşturma süreçlerini destekleyecek. Tarım robotları ve akıllı sistemlerle desteklenen tümleşik üretim sistemlerinin kullanılması, meyve toplama ve sınıflandırmanın kalite ve büyüklüğe göre yapılmasında büyük kolaylıklar sağlayacak. Teknolojik gelişmeler etkin bir taşımacılık yapılmasını da sağlayacak.

İşgücü ihtiyacının otomasyonla azaltılması…
Tarım sektöründeki el işçiliği yüksek teknolojili otomasyon sistemlerince ikame edilecek. Otonom olarak toprağı işleyen traktörler, yem formülasyonlarında, beslemede, süt sağmada ve hayvan artıklarıyla ilgili işlemlerdeki otomasyon sistemleri bunun örnekleridir. Bu gelişmelerin etkileri 2005-2010 yılları arasında ortaya çıkacak.

21 Eylül 2005, Çarşamba   

Kürtlerin internet üzerindeki koruyucu melekleri: Coldhackers