Made in Kurdistan
Koca K. Irlanda`da 1,6 Milyon ve Bask Ülkesindede 2 Milyon insan yasadigini ilk duydugumda bir tuhaf olmustum. Sadece Istanbulda 5 Milyon Kürt yasiyor. Buna karsi bu iki Halkin ulastigi düzeyin binde birine ama daha ulasamamisiz.
Ana dilde Egitim, Yerel Parlamento, Politik Otonomi, Baskca Üniversiteler artik ayricalik olarak degil, dogal haklar olarak algilaniyor. Simdide politik istem olarak Yargisal özerklik ve diplomatik (örnegin AB ile direkt iliskiler) statü masa üzerine yatirilmis. Ispanyaya bagliligin isteme dayali Birliktelik olarak degistirilmesi öngörülüyor.
Bask Ülkesinde yapilan secimlerde oylarin % 60 ini ismiyle cismiyle Baskli Partileri kazanmis. Ispanyolca isimler kullanilmamaya büyük özen gösteriliyor. Ispanyolulasma, Halklarin kardesligi gibi soyut, ezenede ezilenede bir fayda getirmeyen politikalar güdülmüyor bu diyarda, Ilginc olanda tüm legal veya illegal isimleri Ispanyolca degil, Baskca. Örnegin Herri Batasuna baskca ve anlami „Halkin Birligi“.
Bask Ülkesinde görüdügümüz diger ilginc (daha dogrusu bizim icin ilginc) Ispanyol Milli marsi yerine Bask Milli Marsi „Eusko Abendaren Ereserkia“ söyleniyor.
Ispanya ve AB Bayraginin yaninda hemen hemen her yerde Bask Bayragini görmek mümkün. Spor karsilasmalarinda, törenlerde Ispanya bayragi yerine Bask bayragi simgelesmis. Tüm bunlara ulasmak icin Ispanyanin saldirgan tutumunu tehditlerini göze almislar. Istemeden bir sey alamazsiniz diyorlar. Kendilerine Milliyetci denilmesinede hic aldirmamislar. Sonucta cekilen acilarin meycelerini topluyorlar. Akilci, somut politikalar Bask Milletine mutlu bir yasami getirmis.
Ulusal kimligin, otark ve özgür düsünme gücünün Basklilara neler kazandirdigini görünce insan, bir Kürt olarak simdiye kadar hic bir sey yapmadigimiz duygusuna kapiliyor. Ulusallasma ve politik istemlerin elde edilmesiyle beraber müthis bir ekonomik kalkinma diger bir olgu. Ulusal kimlik etrafinda yasanan sosyal, politik ve en önemliside ekonomik gelisme Basklilara tüm dünyada büyük bir saygi kazandirmis.
Politik kazanimlar ekonomik kazanimlarla percinlenmis. Ispanya ihracinin % 10 unu Basklilar yapiyor. 13 Milyar Euroluk Ihracat yapilirken, 9 Milyar Ithalat yapiliyor. Ithal edilen Mallar ise oldukca saglikli bir sekilde cesitli sektörlere dagitilmis. Buradan G. Kurdistandaki yöneticilere müthis sekilde faydalanabilirler, ayni calismalarin G. Kurdistanda yapilmasi hicte zor degil. Tek ürün ithalati ile uzun vadeli basari imkansizdir. Ayni sekilde Ithalatin Ihracati asmasida tehlikeli bir durum. En basit esyanin TC den ithali olumsuz sinyaller vermeye basladi bile.
Binlerce firma Bask Bölgesinde is yapiyor. Issizlik orani % 7 civarinda. Bircok Üniversitede 90 Bine yakin ögrenci kendi dillerinde egitim yapiyor.
Gemi ve Araba sanayisi disinda Enerji ve Petrol üretimi bir cok sektör gibi Bask Insaninin refahina refah katiyor. Firma isimleri Baskca. Euskadi firmasi örnegin, Avrupanin 3. büyük Celik Fabrikasi. Üretiminin % 53 ünü ihrac ediyorlar. Ispanyada üretilen Celigin %90 i burada üretiliyor. Aceria, Bizkaia bu alanin dünyaca ünlü Firmalari.
Bunun yaninda 250 yakin Elektroenerji, Telekomünikasyon, Cevre-Teknolojisi sektörlerinde is yapan Baskli Firmalar mevcut.
Gene Mercedes, Renault, Ford ve General Motor gibi büyük Firmalara Otomobil Parcalari üreten bir cok firma mevcut.
Bask Hükümeti tarafindan tesvik edilen HEGAN Firmasida Bask Ülkesinin Havacilik Sektöründeki gurur kaynagi. EADS, Airbus veya amerikan BOEING firmalarinin bazi parcalari Bask ülkesinde üretiliyor.
Ülkenin Gelirinin % 13 ü Elektronik ve Telekomünikasyon alanlarindaki Üretimden saglaniyor. GAIA bu sektörde calisan diger 160 Firmadan sadece birisi.
Üretim sektörünün yaninda, Basklilar Hizmet sektörünü ihmal etmemisler. Ticaret, Ulasim, Idare, Bankacilik ve Sigorta sektörüde oldukca iyi isliyor.
Cevreci Enerji üretimi ve bu yöntemlede Bask Ülkesinin Ispanyadan bu alanda bagliligina son vermek icin 2,7 Milyar Euro harcanmis.
Balikcilik ve Hayvanciliktan takriben 20 Bin kisi gecimini sagliyor. Bask Peynirleri Avrupada iyi ragbet görüyor. Kurdistanda Hayvancilik o kadar gelismesine ragmen bir Kürt Peynir Markasi bile hala yaratilmamis. Tulum Peyniri bile Türk Peyniri olarak satiliyor Avrupada. Bunu yapanlarda Kürtlerin ta kendisi.
Politik, Ticari ve Ekonomik alanlardaki özerk (Milliyetci) gelisim ve basari diger sektörlerdeki basariyi beraberinde getirmis. Bankacilik ve Sigortacilik gibi. Bu basari Avrupali bir cok büyük Bankanin Bask Ülkesinde sube acmasina neden olmus.
Bask Hükümeti yurt icinde ve disindaki kurumlariyla yerli ve yabanci firmalarin yatirimlarini koordine ediyor, tesvikler sagliyor ve böylece ekonomik devamlilik saglaniyor.
Beyaz ev esya, Kagit, Telekomünikasyon Araclari, Lastik, Metal esyalar ve Mobilya üretimi Baskli firmalarin elinde.
ABB, Babcock Borsig, Bombardier, General Electric Sanayi alaninda Bask Ülkesine yatirim yapan Devler. Güdülen diger strateji ise, sadece Ispanyol (Yabanci Firma olarak sayiliyorlar) degil, tüm dünyadan firmalarin yatirim yapmasi saglanmis. Bu yöntemle Politik alanda güc dengesi Basklilardan yana kaymis. Sadace 2004 yilinda Bask Ülkesine yatirim yapan Yabanci Sermaye 2 Milyar Dolara ulasarak % 645 gibi bir yükselis saglamis. En büyük pay Lüksemburg, sirasiyla Hollanda, Amerika, Fransa ve Almanyanin elinde.
Gene Sarap Üretimi Bask Markasi altinda Dünya Piyasina veriliyor.
Baskta bütün bunlar olurken, Biz Kuzeyli Kürtler daha hic bir hedefe ulasamamisiz maalesef. Gereksiz hedeflerle – Türkiyelilesme, Halklarin Kardesligi-Baris- gibi Hikayelerle degerli zamani öldürmeye devam ediyoruz. Bundan vazgecilme ihtimalide daha cok düsük. Bayragina bile sahip cikamayan bir Milletin kendi Demokrasisini, Sistemini kurmasi imkansizdir. Baskasinina hayran olanlarda Baskalasmaktan kurtulamiyorlar. Kendi Ulusal Kimligi olmayanin ise Ekonomisi, Markalari olmuyor. Önümüzdeki 5 yil ve hangi yolda ilerleyecegimiz Basarimizi belirleyecek. Somut politik ve ekonomik Istem haritasinin cikarilmasinin tam zamani. Somut politik ´ve ulusal istemlerimizden vazgecmek, ekonomik cikarlarimiza veda etmektir
Güney Kurdistandaki durum ise daha farkli bir boyutta. Politik gelisme son hedeflerine varmis gibi. Ulusal bilinc, Dil, Bayrak, Milli Mars ve Parlamento hedeflerine cok basatili bir sekilde varildi. Ekonomik kalkinmanin ise ilk adimlari atiliyor. Yanliz tehlikeli olan bir egilim, sadace Ithalat üzerine kurulu bir Tüketim mevcut. Su, Salca, Bira, Pirinc, Telekomünikasyon araclari, Elektronik Esyalar yani neredeyse tüm alanda yabanci ürünleri tüketme var. Kisa vadeli normal karsilansada en kisa sürede Milli Ekonomi yaratilmalidir. Dogu Avrupanin düstügü hataya düsmeden Bask Ülkesinin müthis yapilanmasindan faydalanilabilir.
Tüm Dünya ülkeleri kendi Markalarini yaratma pesinde (Amerikanin Coca Colasi, Almanyanin BMW si, Fransanin Alcateli, Finlandiyanin Nokiasi gibi). Nasil her Millet kendi milli marsini söylüyorsa, ekonomik alandada Milli Markalar yaratiiyor. Unutmadan sayilari 2 Milyonu bulan Avrupali Kürtler, kendi ulusal ve kaliteli malarini tüketmekten kivanc duyacaklardir. Made in Kurdistani sabirsizlikla bekliyoruz.
Her ülke Markalar disinda, Ürünler konusundada Markalasmak istiyor. Araba derken insanin aklina Almanya, Cep Telefonu derken Finlandiya, Peynirde Isvicre, Fransa, Laptop ta Kore, Japonya, Bira derken Cek Cumhuriyeti, Irlanda vb. Insanin aklina geliyor. Ayni sekilde G. Kurdistan yönetimi bu konuda oldukca profesyonel calismalar yürütmelidir. Sadece petrol gelirine bagli kalmak ismemeyen Dubai gibi, baska alanlarda yatirim yapilmalidir.
Milli Ekonominin yaratilmasi ile yabanci sermayenin ülkeye cekilmesi G. Kurdistanin tüm dünyada politik ve ekonomik olarak taninmaisini saglayacaktir.
Nokia Mallarini Kurdistanda satarken, en azindan bir parcasininin üretimi örnegin Aküsü bir Kürt firmasi tarafindan yapilmalidir. (Bu konuda Israil örneginden faydalanilabilir). Yani Basklilarin yaptigi gibi, Mercedes arabalar ithal ediliyor ama Mercedes firmasi icinde belirli parcalar üretilip Almanyaya ihrac ediliyor.
Gene G. Kurdistanda konut yapmak isteyen Japon firmalari Kürt Cimentosunu veya demirini kullanma zorunlulugu getirilmeli. Insaat sektöründe Ruslarin yaptiklari yanlisa düsülmeden sadece Türk firmalarina degil bu lanada daha iyi bilgiye sahip ülkelere is verilmelidir.
Saglikli ve bagimsiz ekonomik gelisme Kurdistanin dünya markasi olmasini sagliyacak ve bizlerde bundan sadece ve sadece gurur ve kivanc duyacagiz.
desim.w.ferat@hotmail.de
Bask Ülkesinde görüdüğümüz diger ilginçlik (daha doğrusu bizim icin ilginç) Ispanyol Milli marşı yerine Bask Milli Marşı „Eusko Abendaren Ereserkia“ söyleniyor. Ispanya ve AB Bayrağının yanında hemen hemen her yerde Bask Bayrağını görmek mümkün
