Sovyetler Birliği’nin son devlet başkanı Mihail Gorbaçov siyasete geri dönüyor. 77 yaşındaki Gorbaçov zengin ortağı Lebedev’le birlikte yeni parti kurarak Putin’e rakip olacak. Mihail Gorbaçov, Glasnost ve Perestroyka reformlarıyla 20. yüzyılın tarihini değiştirmiş, kırk yıl süren Soğuk Savaş’ın sonunu hazırlamıştı

Efsane geri dönüyor

SSCB’nin son devlet başkanı Mihail Gorbaçov 77 yaşında tekrar siyasete dönüyor. Gorbaçov, zengin iş ortağı Alexander Lebedev’le birlikte Bağımsız Demokratik Parti adlı yeni bir parti kurarak 2011 Duma seçimlerine girecek. Partide Gorbaçov’un kıdemli ve yaşlı devlet adamı rolünü oynaması beklenirken 49 yaşındaki Lebedev’in partinin fiili ve resmi liderliğini üstlenmesi bekleniyor. Rusya’nın muhalif gazetesi Novaya Gazeta’nın yüzde 49’unu satın alan ikili, şimdiden görüşlerini yaymayı hedefliyor.
Eski KGB ajanı, milyarder banker Lebedev kurulacak partinin ‘kibar’ bir muhalefet yürüteceğini söylüyor. Partinin ünlü satranç şampiyonu Garry Kasparov’un başını çektiği ve ülkedeki Putin muhaliflerini aynı şemsiye altında toplayan Öteki Rusya Hareketi’nin huzursuzluk yaratan taktiklerinden uzak duracağını da özellikle belirtiyor.
Lebedev, partisinin Putin’i gerektiği yerde eleştirmek için hazırlıklı olacağını ifade etti: “Kibar ve belli grupları rencide etmemeye özen gösteren bir üsluba sahip olsam da anlaşmadığımız bir dizi konu var.” Putin’in sekiz yıllık başkanlık döneminde yaptığı yanlışları sıralayan ve doğruları tek tek ortaya koyan bir politik çizgi izleyeceğini ifade etti. Lebedev Putin’in bölgesel valilerin seçilmesini engellemesini ve yargıda reform konusunda eksik kalmasını eleştirdi.
Lebedev’in Putin yönetimine yönelik eleştirileri ise ekonomik konularda. Hükümetin altyapıyı geliştirme konusunda eksik kaldığını, savunma ve 2014 Kış Olimpiyatları gibi alakasız alanlara çok fazla para harcadığını belirten Lebedev, “Ekonomik politikalarımız tam bir saçmalık” dedi.
Putin’i doğrudan karşısına almamaya gayret ederek “Bu kısmen Putin’in bir suçu ama vatandaşlar olarak bizler de suçluyuz” diye konuştu. Kremlin’in geçen ay Gürcistan’la yaptığı savaşı destekleyen Lebedev, Batı ile Rusya arasındaki ilişkilerin bozulmasında Batı’nın yüzde 80 sorumluluğu olduğunu söyledi. Ancak Moskova’nın, Soğuk Savaş’ı andıran açıklamalarını, Rus savaş gemilerini Karayiplere göndermesini de eleştirerek tüm bu olan bitenin ülkenin finans pazarlarının çöküşünü hazırladığını ileri sürdü. Lebedev “Yatırımcıları korkuttuk ancak onlardan başka kimseyi de korkutamadık” dedi.

KGB AJANLIĞINDAN İŞ ADAMLIĞINA: LEBEDEV • Zengin işadamı Alexander Lebedev, Forbes dergisinin mayıs 2008’de yayımladığı listeye göre 3.5 milyar dolarlık servetiyle dünyanın 358. zengini. Rus havayolları Aeroflot’un yüzde 30’una, uçak sanayii şirketi Ilyushin Finance Co firmasının yüzde 44’üne sahip Lebedev’in ülkenin en büyük bankası Sberbank, ülkenin en büyük doğal gaz şirketi Gazprom, ülkenin en büyük elektrik şirketi Unified Energy System gibi büyük şirketlerde kaydadeğer hisseleri var. Lebedev, Duma’daki Adil Rusya partisinin de lideri ve Duma’nın BDT ile ilgili komitesinin başkan yardımcılığı görevini yürütüyor. Lebedev Novaya Gazeta yazarı Anna Politkovskaya’nın suikastından sonra katillerin yakalanmasına yardımcı olanlara 1 milyon dolar vaadetmişti.

SSCB’Yİ DAĞITIP SOĞUK SAVAŞ’I BİTİRMİŞTİ • Glasnost ve Perestroyka (yeniden yapılanma ve açıklık) reformlarıyla SSCB’nin dağılıp Soğuk Savaş döneminin kapanması sağlayan Mihail Gorbaçov, tarihi etkileyen liderlerden. SSCB’nin 1985-1991 arasında altı yıl devlet başkanlığını yapan ve son lideri olan Gorbaçov, Bağımsız Devletler Topluluğu’nun (BDT) kurulmasıyla siyaseti bırakmıştı. 1931’de Kuzey Kafkasya’da doğan Gorbaçov, önce dedesinin dokuz yıl boyunca Gulag çalışma kamplarına gönderil-mesini, Nazi işgalini ve sonrasında köylülere uygulanan ağır vergi uygulamalarını yaşadı.
1985’te SBKP’nin lideri olan Gorbaçov, ‘açıklık’, ‘yeniden yapılanma’, ‘demokratikleşme’, ‘ekonomik gelişimde ivme’ gibi kavramlarla devlet merkezli ekonomik sistemde ve tek partili yönetim biçiminde reformlara gitti. Yaklaşık yirmi yıl önce selefi Leonid Brejnev’in bastırmak için tanklarını yolladığı Alexander Dubcek’in ‘güleryüzlü sosyalizm’ projesine sahip çıkarak bu reformların benzerlerini hayata geçirmeye çalıştı.
Ülkede özel mülkiyetin, bireysel girişimin, yabancı yatırımın önünü açan, seçimlerde birden fazla adayın gösterilmesi, parti üyesi olmayan vatandaşların hükümet görevlerine getirilebilmesi gibi maddeleri olan bu reformlar 1987’de SBKP Merkez Komitesi Birleşik Oturumu’nda kabul edildi.
Gorbaçov dönemi aynı zamanda Soğuk Savaş’ın kapanışı oldu. Gorbaçov, ABD Başkanı Ronald Reagan’la sık sık bir araya geldi ve silahsızlanma anlaşmaları imzaladı. 1989’da iki Almanya’nın birleşmesine ses çıkarmayan Gorbaçov, 1990’da ılımlı dış politikası ve ‘dünya barışına yaptığı katkılardan dolayı’ nobel barış ödülü aldı. 1991’de Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan gibi cumhuriyetlerde ayrılıkçı hareketler başladı. SSCB’nin dağılmasıyla yetkilerini kaybeden Gorbaçov 25 Aralık 1991’de istifa etti.

taraf